Άρθρο μου στην εφημερίδα “ΤΑ ΝΕΑ” για την ιδέα της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης στον κλάδο των τροφίμων.

Τον Φεβρουάριο του 2003 κυκλοφορεί το περιοδικό Fortune με κεντρικό θέμα “Is Fat the Next Tobacco?”. Τα τρόφιμα παραλαμβάνουν με τον πιο επίσημο τρόπο- τουλάχιστον στον οικονομικό τύπο- την σκυτάλη μετά την καπνοβιομηχανία την κεντρική πολιτική σκηνή. Αν το τσιγάρο είναι μια ανθυγιεινή συνήθεια και ενδεχομένως παραμένει δύσκολο να παράξουν οι εταιρίες ένα ασφαλές για την υγεία προιόν, δεν ισχύει το ίδιο με τους κλάδους των τροφίμων, των ποτών και της γρήγορης εστίασης.

Το θέμα της παχυσαρκίας- ιδιαίτερα της νεανικής σε συνδυασμό με τον παιδικό διαβήτη και οι συνέπειες για την υγεία- ήδη το 2001 300.000 θάνατοι ετησίως στις ΗΠΑ καταγράφηκαν ως συνέπεια του προβλήματος της παχυσαρκίας ενώ 117 δις δολάρια επιβαρύνθηκε εκείνη τη χρονιά στο δημόσιο σύστημα υγείας , η ιατρική και φαρμακευτική υποστήριξη των ασθενών. Το θέμα της παχυσαρκίας που καταγράφετο ως ανδυόμενο και ανησυχητικό πρόβλημα δημόσιας υγείας και κατα τα προηγούμενα 50 χρόνια, λαμβάνει πλέον διαστάσεις επείγουσας αντιμετώπισης από τα κράτη, τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και την ιατρική κοινότητα. Οι εταιρίες βρίσκονται αντιμέτωπες με μια νέα πραγματικότητα.

Τα θέματα της ευθύνης τους απέναντι στην υγεία και την ασφάλεια των καταναλωτών αξιολογούνται ως πρωτεύουσας σημασίας. Συχνές είναι οι αγωγές πλέον εναντίον τους για θέματα που συνδέονται με τις αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία και την ασφάλεια των καταναλωτών των προιόντων τους αλλά και ευρύτερα με τις προοπτικές επιδείνωσης των δεικτών και των δαπανών δημόσιας υγείας που συνδέονται με την κατανάλωση επεξεργασμένων και λιπαρών και με συντηρητικά τροφίμων.

Κοντά σε αυτά τα θέματα, τα διατροφικά ζητήματα και κρίσεις που αφορούν συχνά θέματα ασφάλειας των τροφίμων (γενετικά τροποποιημένα συστατικά, ακρυλαμύδια, αφιλατοξίνες..) μετατρέπουν τα επξεργασμένα και συσκευασμένα τρόφιμα, το σύνολο της βιομηχανίας τροφίμων , ποτών και γρήγορης εστίασης σε στόχους ρυθμίσεων, περιοριμών, ελέγχων και κυρίως έγκλησης για ανεύθυνη στάση απέναντι στο δημόσιο καλό.

Τόσο στα Μέσα όσο και στην συνείδηση καταναλωτών και των δημόσιων αρχών και φορέων υγείας, ο κλάδος των τροφίμων αποτελεί το νέο μεγάλο κίνδυνο μετά το τσιγάρο. Στο πεδίο των τροφίμων δίνονται πλέον οι πιο σημαντικές αντιπαραθέσεις για τη διαμόρφωση νέων αντιλήψεων για το ρόλο της διατροφής, τα όρια της ευθύνης των επιχειρήσεων, οι ευκαιρίες για ανάπτυξη νέων ασφαλέστερων προιόντων, η επικοινωνία και το μαρκετινγκ νέων διατροφικών προτύπων σε συνδυασμό με μια δραστήρια ζωή.

Πλέον οι εταιρίες τροφίμων στα χρόνια που μεσολάβησαν επανατοποθετήθηκαν στο θέμα της ευθύνης τους. Αναγνώρισαν τη σημασία των ζητημάτων υγείας αλλά και τις προσδοκίες των καταναλωτών τους για προσφορά εκ μέρους τους ασφαλέστερων και πιο υγειινων προιόντων.

Η έρευνα για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη και την Υπεύθυνη Κατανάλωση που πραγματοποίησε για 5η χρονιά το Ινστιτούτο Επικοινωνίας σε συνεργασία με το Παντειο Πανεπιστήμιο δείχνει τη διαχρονική προσοδοκία των πολιτών για παροχή απο το σύνολο των εταιριών ασφαλών και υγεινών προιόντων, που δεν βλαπτουν το περιβάλλον. Αυτή θεωρείται κύρια ευθύνη, είναι στο κεντρο της αντιλήψης τους για την ΕΚΕ σε συνδυασμό με την υιοθέτηση υπεύθυνων κοινωνικά και περιβαλλοντικά πρακτικές παραγωγής και με σεβασμό στη διαφορετικότητα και τα διακαιώματα των εργαζομένων τους.

Καθώς τα τρόφιμα αλλα και η επικοινωνία των εταιριών τροφίμων και γρήγορης εστίασης βρίσκονται στην ημερήσια διαταξη των Μέσων, οι πολίτες αναγνωρίζουν οτι οι εταιρίες τροφίμων προσπαθούν να ανταποκριθούν στις προκλήσεις και τις προσδοκίες των κοινωνιών για μεγαλύτερη επίδειξη ευθύνης στο σύνολο των λειτουργιών τους. Τις αναδεικνύουν, σε αυθόρμητο επίπεδο, ως υπεύθυνες επιχειρήσεις κατα τα δύο τελευταίες μετρήσεις.

Ωστόσο, η κρισιμότητα των διατροφικών ζητημάτων και ο επείγων χαρακτήρας τους καθιστά τις εταιρίες τροφίμων, ποτών και γρήγορης εστίασης ταυτόχρονα «ύποπτες» για μη υπεύθυνη συμπεριφορά. Διαφορετικοί καταναλωτές του δείγματος της έρευνας εκτιμούν οτι δεν ανταποκρίνονται με υπεύθυνο τρόπο απέναντι στις υποχρεώσεις τους στην κοινωνία.

Αντίφαση; Θα έλεγα όχι. Είναι αναμενόμενο ένας κλάδος που είναι στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης, αντιπαράθεσης και επικοινωνίας να συγκεντρώνει την προσοχή και διαφορετικές κρίσεις. Σημασία έχει να τονίσουμε οτι βρίσκεται στην κορυφή της προσοχής και της αξιολόγησης των πολιτών και με το ισοζύγιο της φήμης υπευθυνότητας να «γέρνει» προς τον θετικό άξονα.

Οι εταιρίες τροφίμων, ποτών και γρήγορης εστίασης έχουν πολύ δρόμο να κάνουν για να διαμορφώσουν μια σταθερή σχέση εμπιστοσύνης με τους καταναλωτές αλλά και με το σύνολο των stakeholders. Τα διατροφικά ζητήματα, συνδεδεμένα πλέον όχι μονο με στενά θέματα υγείας και ασφάλειας αλλά και με την αλληλεπίδρασης τους με ζητήματα περιβαλλοντικής ή αγροτικής πολιτικής, εργασιακών σχέσεων, συνεισφοράς στην επίλυση παγκόσμιων κοινωνικών προβλημάτων (πχ φτώχεις, πείνα), οδηγούν τις εταιρίες τροφίμων να αναθεωρήσουν το επιχειρηματικό τους μοντέλο και τον δημόσιο ρόλο τους. Καλούντια τοποθετηθούν σε θέματα ευρύτερα απο τα θέματα που απτονται των δικων τους στρατηγικών στόχων, να συνδέσουν την ανάπτυξη, τη βιωσιμότητα και την καινοτομία τους με την ευρύτερη κοινωνική συμμετοχή τους, με τις τύχες και τις προοπτικές των κοινωνικών και των οικοσυστημάτων στα οπoία δραστηριοποιούνται.

CSR 2009 Food Sector